Doświadczenia współczesnych konfliktów pokazują, że przewagę uzyskują nie te systemy C-UAS, które mają największy zasięg, lecz te, które potrafią zostać rozmieszczone we właściwym miejscu we właściwym czasie.

Dynamiczny rozwój technologii bezzałogowych statków powietrznych (UAV) całkowicie zmienił sposób postrzegania ochrony przestrzeni powietrznej. Drony, od niewielkich komercyjnych kwadrokopterów po zaawansowane platformy wojskowe, stały się powszechnie wykorzystywanym narzędziem rozpoznania, dywersji i ataku. W takich realiach klasyczna, stacjonarna infrastruktura ochrony przestaje być wystarczająca. Odpowiedzią na szybko zmieniające się zagrożenia są mobilne systemy antydronowe (C-UAS), które zapewniają elastyczność działania i możliwość szybkiego reagowania w miejscu pojawienia się zagrożenia.

Dlaczego mobilność ma dziś kluczowe znaczenie?
Systemy stacjonarne doskonale sprawdzają się w ochronie obiektów o stałej lokalizacji, jednak ich możliwości kończą się tam, gdzie zagrożenie zmienia miejsce lub pojawia się czasowo. Nie zapewnią skutecznej ochrony przemieszczającym się konwojom, tymczasowym bazom wojskowym czy wydarzeniom organizowanym w różnych lokalizacjach. W takich sytuacjach mobilność staje się podstawowym atutem systemu C-UAS.

Najważniejsze korzyści wynikające z zastosowania mobilnych platform to:
Szybkość reakcji: zagrożenia związane z wykorzystaniem dronów pojawiają się nagle i często w nieprzewidywalnych miejscach. Mobilny system można szybko przetransportować i uruchomić w rejonie incydentu bez konieczności budowy stałej infrastruktury.
Trudniejsza wykrywalność: stacjonarne stanowiska radarowe są stosunkowo łatwe do rozpoznania i mogą stać się celem przeciwnika. Platforma mobilna, regularnie zmieniająca pozycję, znacząco utrudnia identyfikację i ogranicza ryzyko zniszczenia systemu.
Autonomiczność: nowoczesne mobilne systemy C-UAS wyposażone są we własne źródła zasilania oraz środki łączności, dzięki czemu mogą pracować w miejscach całkowicie pozbawionych infrastruktury technicznej.
Efektywność kosztowa: zamiast budować kosztowną sieć stałych sensorów na całej długości granic lub rozległych obiektów przemysłowych, elastyczną flotę jednostek mobilnych można kierować dokładnie tam, gdzie ryzyko wystąpienia zagrożenia jest największe.

Gdzie sprawdzają się mobilne systemy C-UAS?
Mobilne systemy antydronowe znajdują zastosowanie zarówno w sektorze wojskowym, jak i cywilnym.
W zastosowaniach militarnych wykorzystywane są do ochrony tymczasowych baz wojskowych, zgrupowań taktycznych, stanowisk dowodzenia oraz konwojów. Doskonale sprawdzają się również podczas monitorowania granic państwowych, obserwacji szlaków przemytu towarów czy ludzi oraz w ochronie infrastruktury logistycznej.
Poza wojskiem systemy C-UAS coraz częściej wykorzystywane są przez służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo publiczne. Chronią obiekty penitencjarne przed dostarczaniem nielegalnych ładunków z wykorzystaniem dronów, zabezpieczają imprezy masowe, koncerty, wydarzenia sportowe oraz szczyty dyplomatyczne. Mogą również stanowić dodatkową warstwę ochrony infrastruktury krytycznej, takiej jak elektrownie, porty, terminale paliwowe, rurociągi czy centra logistyczne, zwłaszcza w okresach podwyższonego ryzyka sabotażu.

Cerberus XL – mobilna platforma dla sił zbrojnych
Z perspektywy zastosowań wojskowych jednym z najbardziej kompleksowych rozwiązań jest system Cerberus XL firmy Teledyne FLIR. To kompletna platforma C-UAS zintegrowana z mobilną przyczepą, która została zweryfikowana podczas rzeczywistych działań operacyjnych przez liczne jednostki wojskowe.
System wykorzystuje fuzję danych z wielu sensorów – radarów, głowic optoelektronicznych oraz detektorów częstotliwości radiowych (RF). Dzięki temu automatycznie analizuje sytuację w przestrzeni powietrznej, ograniczając obciążenie operatora oraz minimalizując ryzyko błędów wynikających z czynnika ludzkiego.
Jedną z największych zalet Cerberusa XL pozostaje możliwość integracji zarówno ze środkami neutralizacji niekinetycznej, jak i kinetycznej. Pozwala to skutecznie przeciwdziałać pojedynczym dronom oraz skoordynowanym atakom rojów bezzałogowych statków powietrznych.

Vision Guard – ochrona dla pododdziałów działających w terenie
W służbie wojskowej istotny jest również element zwiadowczy, często realizowany przez jednostki piesze bez wparcia kołowego. W działaniach rozpoznawczych, patrolowych czy specjalnych kluczowe znaczenie mają masa i gabaryty wyposażenia.
Z myślą o takich zastosowaniach opracowano system Vision Guard. Reprezentuje on kategorię ultra mobilnych, taktycznych systemów C-UAS. Główną zaletą jest połącznie wizyjnej obserwacji terenu i autonomicznej detekcji w formie umożliwiającej przenoszenie sprzętu w plecaku przez jednego żołnierza.
W połączeniu z lekkimi masztami TekMast system może zostać wyniesiony ponad przeszkody terenowe bez konieczności odsłaniania pozycji operatora. Zapewnia to małym pododdziałom piechoty oraz jednostkom specjalnym autonomiczną ochronę w trudnym terenie bez obciążania logistyki. Vision Guard umożliwia pracę zarówno w trybie aktywnym, jak i pasywnym, niewymagającym emisji sygnałów zdradzających lokalizację stanowiska. Dodatkowym atutem jest łatwa integracja z taktycznymi systemami zarządzania polem walki.

Mobilna ochrona infrastruktury i wydarzeń publicznych
W przypadku służb mundurowych oraz użytkowników cywilnych największym zagrożeniem pozostają przede wszystkim komercyjne drony dostępne na rynku.
Dla ochrony infrastruktury krytycznej, obiektów publicznych czy imprez masowych optymalnym rozwiązaniem są mobilne wieże C-UAS wyposażone w system wykrywania wtargnięć dronów oraz ich natychmiastowej identyfikacji.
Platformy tego typu zostały zoptymalizowane pod kątem wykrywania cywilnych bezzałogowców. Pozwalają nie tylko zlokalizować sam statek powietrzny, ale również określić położenie jego operatora. Dzięki wykorzystaniu zaawansowanych algorytmów sztucznej inteligencji służby mogą skierować patrol bezpośrednio do osoby sterującej dronem, eliminując zagrożenie u źródła.
Istotnym atutem mobilnych wież C-UAS jest również ich logistyka. Platforma może być transportowana na dedykowanej przyczepie przez standardowy samochód osobowy lub dostawczy, a po dotarciu na miejsce działa całkowicie autonomicznie dzięki własnemu zasilaniu i systemom komunikacji.
Mobilne systemy C-UAS stają się jednym z filarów nowoczesnej architektury bezpieczeństwa. Łączą zaawansowane technologie detekcji, analizę danych oraz wysoką mobilność operacyjną, umożliwiając skuteczną ochronę wojsk, infrastruktury krytycznej i wydarzeń publicznych wszędzie tam, gdzie tradycyjne systemy stacjonarne okazują się niewystarczające. W dobie dynamicznie zmieniających się zagrożeń to właśnie zdolność szybkiego przemieszczania systemu oraz jego natychmiastowego wdrożenia w miejscu wystąpienia zagrożenia staje się jednym z najważniejszych czynników decydujących o skuteczności ochrony przestrzeni powietrznej.

Artur Nowakowski
Senior Solution Architect
Linc Polska Sp. z o.o.
www.linc.eu email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.